Đền thờ, mầu nhiệm Hội Thánh

Tháng 11 mở đầu bằng ba ngày lễ quan trọng: Lễ Các Thánh (1/11), Lễ Các Tín Hữu Đã Qua Đời (2/11), và Lễ Cung Hiến Thánh Đường Latêranô (9/11). Ba ngày lễ này không tách rời nhưng soi sáng cho nhau, đưa ta đến một mầu nhiệm Hội Thánh như Đền Thờ thiêng liêng, xây dựng trên nền tảng là Đức Kitô, và nơi đây quy tụ các tín hữu trong mọi trạng thái hiện hữu. Như Thánh Phaolô khẳng định: “Anh em là thân thể Đức Kitô, và mỗi người là một bộ phận” (1Cr 12,27). Chính Thân Thể ấy là Đền Thờ mới mà chúng ta được kết hợp vào. Sách Giáo Lý Hội Thánh Công giáo (GLHTCG) số 962 dạy rằng Hội Thánh lữ hành, Hội Thánh thanh luyện và Hội Thánh khải hoàn liên kết mật thiết trong mầu nhiệm Đức Kitô.

1. Lễ Các Thánh (1/11): Đền Thờ đã được hoàn tất trong vinh quang

Lễ Các Thánh hướng mắt ta lên trời để chiêm ngưỡng Đền Thờ viên mãn, nơi các thánh sống trong hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa. Các thánh đã hoàn tất cuộc biến đổi nhờ ân sủng, trở thành “những viên đá sống” trong công trình của Thiên Chúa. Thánh Phêrô viết: “Hãy để cho Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống mà xây nên ngôi đền thờ thiêng liêng” (1Pr 2,5). Sách GLHTCG dạy: “Các thánh chiêm ngưỡng Thiên Chúa, ca tụng Người và không ngừng chuyển cầu cho chúng ta” (số 2683). Như vậy, Đền Thờ trên trời không chỉ là nơi các thánh được hưởng phúc, mà còn là nơi họ thi hành sứ vụ chuyển cầu, nối kết Hội Thánh vinh hiển với Hội Thánh lữ hành. Các thánh chứng minh rằng định mệnh của Hội Thánh là được trở nên giống Đức Kitô cách trọn vẹn. Bởi vậy, Mọi Kitô hữu được mời gọi nên thánh (X. GLHTCG số 2013–2014). Các thánh là gương mẫu cho hành trình này.

2. Lễ Các Tín Hữu Đã Qua Đời (2/11): Đền Thờ đang được thanh luyện

Nếu Lễ Các Thánh cho thấy Đền Thờ đã hoàn tất, thì Lễ Các Đẳng cho thấy Đền Thờ đang được thanh luyện, nơi các linh hồn đang được Chúa thanh tẩy để trở nên tinh tuyền. Đây không phải là sự loại bỏ, mà là tiến trình tình yêu của Thiên Chúa để con người hoàn toàn thuộc về Người. Chúa Giêsu phán: “Ai được Cha ban cho tôi thì tôi sẽ không loại ra ngoài… và tôi sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết” (Ga 6,37.40). Lời này khẳng định rằng những ai chết trong ân sủng vẫn thuộc về Đức Kitô, nhưng cần được thanh luyện để được sống lại trong vinh quang. Sách GLHTCG trong các số 1030–1032 ghi rõ: các tín hữu đã qua đời là những người chết trong ơn nghĩa Chúa nhưng chưa hoàn toàn tinh sạch cần được thanh luyện. Số 1030 nêu rằng: “Những người chết trong ân nghĩa Chúa nhưng còn cần được thanh luyện, thì thực sự được cứu độ. Sự thanh luyện này được gọi là luyện ngục.” Và: “Hội Thánh khuyến khích cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời” (số 1032). Các việc cầu nguyện, hy sinh, Thánh lễ… giúp ích cho các linh hồn nhờ sự hiệp thông của Hội Thánh (số 958). Như vậy, bổn phận của các Kitô hữu là cầu nguyện cho người đã khuất diễn tả bản chất của Thân thể Đức Kitô: không chi thể nào bị bỏ quên.

3. Lễ Cung Hiến Thánh Đường Latêranô (9/11): Hình ảnh hữu hình của Đền Thờ thiêng liêng

Đền thờ Latêranô là Nhà thờ Chính tòa Rôma, nơi đặt ngai tòa của Giám mục Rôma, tức là Giáo Hoàng và cũng là “nhà thờ Mẹ và Đầu của mọi nhà thờ”. Việc cử hành Lễ Cung hiến không chỉ nhằm tôn kính một công trình bằng đá, nhưng để tuyên xưng mầu nhiệm sâu xa hơn: Hội Thánh là Đền Thờ của Thiên Chúa. Chúa Giêsu tự tuyên bố về chính mình: “Hãy phá hủy đền thờ này, nội trong ba ngày tôi sẽ dựng lại” (Ga 2,19). Tin Mừng giải thích: “Người muốn nói về đền thờ là chính thân thể Người” (Ga 2,21). Như vậy, thân thể phục sinh của Đức Kitô là Đền Thờ thật, và mọi đền thờ vật chất chỉ là dấu chỉ. Sách GLHTCG khẳng định: “Chính Hội Thánh là Đền Thờ của Chúa Thánh Thần” (số 797). Và: “Các tín hữu được xây dựng thành ngôi nhà thiêng liêng” (số 756). Do đó, việc cử hành Lễ Cung hiến Đền thờ Latêranô giúp ta ý thức mình không chỉ “đến Đền Thờ”, mà chính chúng ta là Đền Thờ sống, nơi Thiên Chúa cư ngụ.

Tóm lại: Ba ngày lễ diễn tả một mầu nhiệm: Hội Thánh là Đền Thờ duy nhất trong ba trạng thái:

• Trên Thiên Quốc: Đền Thờ vinh hiển nơi các thánh (1/11)
• Trong Luyện Ngục: Đền Thờ đang được thanh luyện (2/11)
• Dưới Trần Gian: Đền Thờ đang được xây dựng trong hiệp nhất (9/11)

Như Sách GLHTCG số 954 ghi: “Ba tình trạng của Hội Thánh không tách rời nhau.” Tất cả đều thuộc về Thân Thể Đức Kitô, Đền Thờ duy nhất của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ. Bởi thế, mọi Kitô hữu cần trước tiên là giữ sự thanh sạch của tâm hồn, tránh những điều làm ô nhiễm tâm trí như: thù hận, ganh tị, nghiện ngập, gian dối. Mà phải sống dưới anh sáng sự thật như thánh sử Gioan nói: “Sự thật sẽ giải phóng anh em” (Ga 8,32). Tiếp đến là tôn trọng thân xác mình cũng như tha nhân bởi “con người được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa.” (St 1,26) bằng cách thức: ăn uống- nghỉ ngơi- thể thao điều độ, tránh các chất gây nghiện hay các hành vi nguy hiểm tính mạng. Vì thánh Phaolô có nói: “Thân xác anh em là đền thờ của Chúa Thánh Thần… anh em đã được mua bằng giá rất đắt.” (1Cr 6,19-20). Thứ đến, xây dựng Đền Thờ nội tâm và Đền Thờ cộng đoàn, tức là Hội thánh bằng các việc làm bổn phận với lòng mến như: tham dự thánh lễ, đọc Lời Chúa, xưng tội đều đặn, dấn thân trong các hoạt động cộng đoàn để kết nối mọi người trong tình hiệp nhất. Cuối cùng, sống theo ơn gọi tức sống như thánh Phêrô dạy: “Anh em hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống.” (1Pr 2,5). Được hiểu là: sống vững vàng trong niềm tin, khiêm tốn để học hỏi, tôn trọng, yêu thương và gắn bó với tha nhân, phát triển đời sống nội tâm trong Chúa Thánh Thần. Tức là sống chứng nhân của Tin Mừng trong thời đại hôm nay.

Gioan Baotixita Lực